“Ẩm thực mang hương vị tinh tế của Hà Nội mà chúng ta muốn chia sẻ chính là cốm. Mỗi khi thu về, cảm giác như mùa cốm cũng về, khi những hạt cốm xanh tươi mê hoặc với mùi thơm ngát của lúa nếp non. Đó là hương vị ngọt ngào chạm vào tâm hồn của mỗi người.

Mùa thu hương cốm gọi về

Xốn xang đến lạ hương quê đầu mùa

Nắng vàng nhạt, gió nhẹ đưa

Heo may xào xạc ngàn xưa Hà Thành

Gió thu nhẹ nhàng thổi qua như một lời hẹn hò cho mùa cốm. Hương thơm dịu dàng của những bông lúa non khiến chúng ta nhớ đến hương vị của một món ăn dân dã, nhưng lại chứa đựng tinh hoa của mảnh đất Hà Thành – cốm.

Hà Nội có vẻ đẹp độc đáo vào mỗi mùa thu. Thành phố thay áo mới, với buổi sáng trong lành, con đường tĩnh lặng nắng vàng, và những hàng cây nâng đầu ngả vàng…

Mùa thu cũng là lúc mọi người tìm kiếm mùa của cốm non. Hình ảnh những gánh cốm nhịp nhàng trên vai các bà, các mẹ xuất hiện khắp các ngõ nhỏ của Hà Nội. Hương vị dân dã, thân thuộc nhưng lại đặc biệt, nằm giữa sự hối hả của thành phố. Những hạt cốm mỏng manh nhưng thơm ngọt, mang tinh túy của đất trời, hương nắng và gió, khiến mỗi lần thưởng thức đều đọng lại trong tâm hồn sự quyến luyến và nhớ thương.

Mùa thu đến, người ta lại tìm kiếm “mùa của cốm non”.

“Cảm xúc hạt ngọc thạch quý” gắn liền với đất quê

Hà Nội có nhiều nơi chế biến cốm, nhưng làng nghề Mễ Trì đã từ lâu trở thành biểu tượng của sự hồi sinh cho nghề làm cốm. Nơi này đã trải qua hàng trăm năm lịch sử, vẫn giữ vững và phát triển làng nghề cốm, với ước mong lưu truyền nét đẹp văn hóa của người Tràng An.

Mộc Lam – Cốm Hà Nội là sự hiện thân của mong muốn lưu giữ nghề làm cốm truyền thống từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chị Vũ Phúc, người sáng lập Mộc Lam, đã đầu tư tâm huyết để mang hương vị cốm thơm ngon của làng cốm Mễ Trì đi xa hơn. Điều này đồng nghĩa với việc cốm Mễ Trì, với những hạt ngọc thạch quý, tiếp cận được với nhiều thực khách trong và ngoài nước.

Cốm Mộc Lam không chỉ là thương hiệu cao cấp về ẩm thực Cốm, mà còn gắn liền với những giá trị văn hóa sâu sắc của người Tràng An.

Làng Mễ Trì trải qua bề dày lịch sử hàng trăm năm, vẫn luôn cố gắng giữ vững và phát triển nghề truyền thống này với mong muốn lưu truyền những nét tinh hoa văn hóa của người Tràng An.Hạt cốm mỏng dẻo, thơm ngon – nghệ thuật của người nghệ nhân

Mỗi năm, hai vụ sản xuất cốm đến từ Mễ Trì, vào thời gian từ rằm tháng 7 đến hết tháng 9 âm lịch. Quá trình sản xuất cốm yêu cầu sự tỉ mỉ, kỹ thuật và kinh nghiệm. Đặc biệt, công đoạn rang cốm đóng vai trò quan trọng.

Chọn lựa hạt thóc mới vào sữa để làm cốm, từ quá trình rang đến việc xay, tách vỏ, đòi hỏi người nghệ nhân phải có kiến thức sâu rộng và kỹ năng cao. Mỗi bước đều được thực hiện cẩn thận để tạo ra những hạt cốm mỏng dẻo, thơm ngon đậm đà hương đồng gió nội.

Khi làm cốm cần chú ý nhất là công đoạn rang cốm.Theo chị Phúc, cốm Mễ Trì được làm từ những bông lúa nếp non đúng độ, hạt thóc nếp mới ngả bóng tràn căng mọng sữa. Trước khi gặt lúa, cần phải kiểm tra độ ngon của lúa nếp, đạt tiêu chuẩn búng sữa thì mới tiến hành gặt. Lúa nếp gặt xong nhặt sạch từng bông, sau đó được đãi khéo léo trong bể nước để chọn hạt mẩy, căng bóng. Nếp được đem rang bằng củi gỗ trên chảo gang đúc đế dày và đảm bảo giữ nhiệt đều đến độ hạt thóc bắt nhiệt chuyển dạng đông sữa quằn lại là được. Mỗi mẻ rang như vậy tầm hai tiếng mới xong. Khi rang cốm luôn cần người túc trực để kiểm tra, điều chỉnh lửa sao cho phù hợp. Cốm rang chín vừa lửa đem đi xay tách vỏ thật sạch rồi giã thêm ba đến bốn lần là được thành phẩm những hạt cốm mỏng dẹt, dẻo thơm hương sữa.

Để có được những hạt cốm thơm ngon đến nao lòng, chị Phúc không ngần ngại chia sẻ bí kíp: “Khi làm cốm cần chú ý nhất là công đoạn rang cốm. Người nghệ nhân phải canh nhiệt thật cẩn thận để lấy được hạt thóc rang vừa đúng độ chín. Quá lửa cốm sẽ bị cháy khô, còn non lửa khiến cốm dính không sát tách vỏ được. Quá trình rang đặc biệt quyết định tới độ ngon dẻo và dền của hạt cốm”.

Mỗi dịp Thu đến, làng Mễ Trì luôn rực lửa từ hai, ba giờ đêm để rang cốm. Phần vì tiết kiệm thời gian từ lúc gặt đến lúc rang để hạt thóc giữ được độ tươi nhất sẽ cho ra thành phẩm cốm non dẻo và đượm hương thơm, phần vì tranh thủ trước khi mặt trời lên đỡ nắng nóng, người nông dân đỡ vất vả.

Để nhận biết cốm ngon chuẩn vị làng Mễ Trì, chị Phúc cho biết: “Khi ăn các hạt cốm phải dính chặt lên lợi khó lấy ra được ấy mới chuẩn là cốm non. Hạt cốm non được làm từ hạt thóc mới vào sữa nên sau khi rang được thành phẩm mỏng dính như chiếc lá me, đưa lên ánh nắng thấy trong veo, mềm tay, từng hạt cốm nhỏ không bị gãy vụn hay nứt nhiều. Hạt cốm mềm ẩm mướt tay nhưng phải tơi và không bị vón cục. Cốm chuẩn làng Mễ Trì có màu vàng hanh chứ không phải màu xanh. Tùy vào giống thóc và mức nhiệt cũng như kinh nghiệm khi rang của nghệ nhân mà có thể cho ra loại cốm có màu vàng nhẹ hoặc vàng đậm”.

Nghệ thuật thưởng thức tinh hoa của đất trời

Cốm là thức quà riêng của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong mình hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ Việt Nam.

Cốm không phải thức quà của người ăn vội, ăn cốm phải từng chút ít, thong thả và thưởng thức. Ăn cốm là nhai từ từ, khoan thai, hòa quyện vị dẻo bùi của cốm thơm phức mùi lúa mới, thoảng chút hương dìu dịu của lá sen, sao mà ngon ngọt và tinh khiết đến thế. Người Hà Nội ăn riêng cốm, ăn một mình cốm để tận hưởng sắc màu, hương vị thanh thoát, tao nhã đúng là “ăn hương ăn hoa”, ăn để tận hưởng trời vào Thu, hồn mình lãng du cùng non nước. Bên cạnh đó, cốm tươi non còn phù hợp để chấm với chuối tiêu chín kỹ. Vị ngọt bùi của chuối kết hợp với hạt cốm non dẻo mềm tạo nên hương vị hòa quyện tan ra trong miệng.

Đặc biệt, cốm tươi thường được gói bằng lá sen. Bởi lá sen không làm mất đi mùi hương của cốm, mà còn là loài hoa tượng trưng cho sự tinh khiết, trong trắng “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Chỉ có lá sen mới xứng đáng để gói ghém những “hạt ngọc cốm” – sự tinh túy nhất của đất trời ban tặng cho con người.

Màu xanh tươi của cốm thơm lừng quyện với mùi lá sen tinh khiết tạo ra hương vị đặc biệt. Người bán còn khéo léo dùng những cọng rơm nếp tẻ cột hờ gói cốm tạo cái ưa nhìn và tinh tế làm thực khách phải nao lòng. Những người con xa quê, nhất là những người đã có tuổi, xem gói cốm lá sen cột rơm vàng là thứ xa xỉ.

Với người Hà Nội, cốm có một hương vị rất riêng, tượng trưng cho nét ẩm thực tinh tế. Từ những hạt cốm, người ta có thể chế biến thành nhiều thức quà độc đáo, đậm đà hương đồng gió nội.

Cốm xào dừa là một trong những món ăn vặt gây thương nhớ mỗi độ sang Thu. Được làm từ cốm mộc, nước dừa non, cơm dừa bào, đường tinh qua công đoạn chế biến tỉ mỉ, cốm xào đạt đến độ dẻo quánh và ngọt thanh. Ở Mộc Lam không sử dụng nước cốt dừa béo ngậy để chấm kèm như người ta vẫn hay dùng. Thay vào đó chỉ lăn trên lớp cơm dừa tươi ngào đường thanh vị, giúp giữ trọn hương cốm nồng nàn, chuẩn theo phong vị của người Tràng An xưa vô cùng tinh túy. Pha một ấm trà ngon, chọn chiếc đĩa thật đẹp, cắt từng miếng cốm xào, ngắm nghía, hít hà, nhấm nháp cái hương vị dẻo thơm tinh túy của nó, nhấp ngụm trà sen… sẽ cảm nhận cả mùa Thu ở đó.

Bên cạnh đó, xôi cốm cũng là món ăn thanh tao góp phần tô đậm nét đẹp đa dạng, độc đáo của ẩm thực Việt Nam. Được nấu từ những nguyên liệu đơn giản như cốm, hạt sen, đậu xanh, dừa thái sợi, xôi có hương vị dịu nhẹ, ngọt thơm của những hạt cốm xanh được làm từ lúa non dậy mùi đặc trưng. Hương vị cốm quyện cùng bùi ngọt của đậu xanh, hạt sen ninh nhừ, béo ngậy từ dừa thái sợi tạo nên sức hấp dẫn khó cưỡng.

Ngoài ra, Hà Nội còn nhiều món ăn làm từ cốm mang hương vị thơm ngon đích thực và độc đáo như bánh cốm, chả cốm…

Nguồn : https://vntravellive.com/com–mot-thuc-qua-cua-lua-non-d35773.html